ul. Krakowska 19, 15 - 875 Białystok tel/fax (85) 742-13-41 zpsw@um.bialystok.pl Dyrektor Dorota Rodziewicz

Zespół Placówek Szkolno - Wychowawczych w Białymstoku

Szkoła Podstawowa Nr 35 Specjalna i Ośrodek Rewalidacyjno - Wychowawczy w Białymstoku

Szkoła z tradycją, rok zał. 1975
Misja: Każdy uczeń zgodnie ze swoimi możliwościami zdobywa najwyższe umiejętności, odnosi sukcesy, realizuje się jako członek społeczności.
czwartek, 26 styczeń 2017 19:53

Plan aktywności Michała

Napisane przez


Plany aktywności są prostym sposobem na to, by umożliwić dzieciom autystycznym i nie tylko wykonywanie sekwencji czynności samodzielnie, bez większej kontroli osób dorosłych. Plany mogą być zestawem zdjęć, obrazków lub etykiet wyrazowych. Mają wielorakie zastosowanie, np. jako sposób na spędzanie czasu wolnego, przygotowanie posiłków, aktywność fizyczną, poszerzanie umiejętności społecznych i wiele innych. 

Praca ze zdjęciowym plan aktywności do ćwiczeń fizycznych Michała:
1. Chłopiec układa zdjęcia w wybranej przez siebie kolejności (może to zrobić również nauczyciel, rodzic itp.)

           
2. Przechodzi z albumem do holu, otwiera album, pokazuje ćwiczenie, które będzie wykonywał i ćwiczy.

    (FILM NA KOŃCU ARTYKUŁU)


3. Po skończonym ćwiczeniu podchodzi do albumu, przekłada kartkę wskazując kolejną aktywność i ćwiczy na odpowiednim sprzęcie. Sytuacja się powtarza kilkukrotnie - zgodnie z ilością punktów w planie.

            
4. Na koniec Michał zamyka plan, przechodzi z nim do klasy i odkłada na miejsce. 

         
Wszystko to dzieje się z minimalna pomocą nauczyciela!

Po więcej informacji zapraszam do książki: LYNN MCCLANNAHAN i PATRICIA J. KRANTZ, PLANY AKTYWNOŚCI DLA DZIECI Z AUTYZMEM. UCZENIE SAMODZIELNOŚCI, SPOA, Gdańsk 2002

 

środa, 18 styczeń 2017 20:07

Komunikator Mateusza

Napisane przez

Mateusz jest chłopcem, który do komunikacji wykorzystuje obrazki. Posiada własną książkę komunikacyjną, z której uczy się korzystać. Aby wzmocnić w nim chęć i motywację do komunikowania się, zaproponowałyśmy mu wraz z panią logopedą  nieco  łatwiejszą  pomoc. Wykorzystałyśmy najczęściej stosowane przez niego symbole i zaczepiłyśmy je na wygodnej w użyciu smyczy do kluczy. Ze względów bezpieczeństwa, można zamienić smycz na np. szeroką gumę.

poniedziałek, 12 marzec 2012 17:30

Komunikacja alternatywna i wspomagająca - kontynuacja

Napisane przez

PECS (Picture Exchange Communication System) to kolejna metoda pracy, nowatorski  system  nauczania umiejętności porozumiewania się osób nie posługujących się  mową funkcjonalną, o jaką została wzbogacona oferta rewalidacyjna  ZS Nr 12 w Białymstoku  w bieżącym (2011/2012) roku szkolnym.

Dotychczas w nauczaniu komunikowania się korzystaliśmy z systemu znaków obrazowych PIC (Piktogram Ideogram Communication) i znaków obrazowych oraz gestów Makaton jak również  systemu gestów naturalnych. W roku 2011 oferta ta została rozszerzona o metody pracy oparte o system PCS (Picture Communication Symbols).

Powracając do własnych słów z artykułu „Komunikacja alternatywna i wspomagająca” z roku 2011 - tak jak nie dla każdego człowieka system mowy słownej jest optymalnym do   porozumiewania się, tak nie dla każdego dziecka z zaburzeniami mowy wykluczającymi werbalne porozumiewanie się odpowiedni jest ten sam sposób porozumiewania się alternatywnego czy wspomagającego - i jeszcze raz je powtarzając pragnę podkreślić  znaczenie nowo otwartych możliwości skorzystania przez naszych uczniów  z systemu nauczania się komunikowania alternatywnego w systemie PECS.

Ze względu na jeszcze mały obszar znajomości tej metody  kilka o niej informacji.

PECS skierowane jest – tu powtarzam już podaną informacje- do dzieci(również osób starszych) nie posiadających funkcjonalnej mowy. Konstrukcja metody pozwala na stosunkowo dość szybkie nauczenie się umiejętności porozumiewania się  ( tu oczywiście zachodzą znaczące różnice czasowe  z uwagi na stan ogólnego funkcjonowania intelektualnego uczestnika treningu). PECS uczy komunikacji funkcjonalnej użytecznej w różnorodnych sytuacjach  społecznych  i  zdecydowanie promuje wykorzystywanie do jej wywoływania i utrwalania zdarzeń i przedmiotów naturalnie towarzyszących dziecku w codziennym życiu. Trening w PECS zaczyna się od nauki spontanicznego proszenia o pożądane rzeczy, a później przechodzi w kierunku nauki dodatkowych funkcji porozumiewania się takich jak odpowiadanie na pytania oraz komentowania.

Mając na uwadze fakt, że wśród dzieci w wieku przedszkolnym, również późniejszym, z autyzmem i innymi pokrewnymi zaburzeniami rozwojowymi i/lub  ograniczonymi umiejętnościami porozumiewania się notuje się duży odsetek dzieci, które nabywają niezależną mowę nie bez znaczenia pozostaje fakt, że podczas wprowadzania PECS trwa ustawicznie również rozwijanie mowy.

Trening w PECS pozwala na swobodne przechodzenie na każdą inną modalność mowy.

Wszystkim Rodzicom naszych uczniów, obecnym i przyszłym, pragnę jeszcze raz przekazać moje słowa z wcześniejszego już, fragmentami tu przytaczanego artykułu  :  Spośród dostępnych technik komunikowania się bądź ich elementów i znaków naturalnych, możliwe jest stworzenie dla każdego dziecka optymalnego systemu komunikowania się z najbliższym otoczeniem, utworzenie swoistego słownika- bazy słów niezbędnych do wypowiedzenia próśb, udzielenia odpowiedzi, określenia odczuć… Dzieci niemówiące próbują tworzyć własne systemy porozumiewania się z najbliższymi. Obserwujemy je, słuchamy i wspomagamy nowymi metodami nauczania i nowymi technologiami.

 

środa, 16 marzec 2011 17:02

Komunikacja alternatywna i wspomagająca

Napisane przez

Komunikacja alternatywna i wspomagająca jest  częścią oferty rewalidacyjnej ZS nr12 skierowanej na potrzeby uczniów z zaburzeniami w funkcjonowaniu mowy werbalnej w stopniu uniemożliwiającym komunikacje społeczną na poziomie wyższym niż emocjonalna. Ze względu na rosnąca liczbę uczniów z wyżej wskazanymi problemami i zróżnicowanie poziomu ich funkcjonowania intelektualnego obszar i różnorodność pomocy w tym zagadnieniu ma tendencję rozwojową. 

Dotychczas w nauczaniu komunikowania się korzystaliśmy z systemu znaków obrazowych PIC (Piktogram Ideogram Communication) i znaków obrazowych Makaton oraz systemu gestów naturalnych wzbogacanych o system gestów Makaton. 

Tak jak nie dla każdego człowieka system mowy słownej jest optymalnym do   porozumiewania się, tak nie dla każdego dziecka z zaburzeniami mowy wykluczającymi werbalne porozumiewanie się odpowiedni jest ten sam sposób porozumiewania się alternatywnego czy wspomagającego. 

Wychodząc naprzeciw indywidualnym  potrzebom uczniów w bieżącym roku szkolnym uzupełniliśmy dotychczasową ofertę metod porozumiewania się o system PCS ( Picture Communication Symbols).

Rodzicom naszych uczniów  mówimy, że  spośród dostępnych technik komunikowania się bądź ich elementów i znaków naturalnych, możliwe jest stworzenie dla każdego dziecka optymalnego systemu komunikowania się z najbliższym otoczeniem, utworzenie swoistego słownika- bazy słów niezbędnych do wypowiedzenia próśb, udzielenia odpowiedzi, określenia odczuć… Dzieci niemówiące próbują tworzyć własne systemy porozumiewania się z najbliższymi. Obserwujemy je, słuchamy i wspomagamy nowymi metodami nauczania i nowymi technologiami.

niedziela, 26 wrzesień 2010 17:57

Kolejność i etapy

Napisane przez

Układając program dla konkretnego dziecka należy pamiętać o zachowaniu ogólnej idei programu i uwzględnieniu kolejności poszczególnych kroków, których realizacja powinna przede wszystkim sprawiać  dziecku  przyjemność. Każde dziecko jest inne, każde, co innego cieszy. Pomocne w każdym przypadku może być stworzenie rejestru upodobań dziecka. Powinniśmy się odwołać w tym miejscu do rodziców i opiekunów, którzy najwięcej będą nam mogli o dziecku powiedzieć. Może to też być moment, kiedy nauczyciel w naturalny sposób „wciąga” rodziców do współpracy. (A. Smyczek, J. Szwiec, Wspomagające...

Niezwykle istotne jest zachowanie pewnych zasad w pracy nad wprowadzeniem piktogramów. Ważne jest, żeby każde dziecko osiągnęło podczas uczenia się sukces, na miarę swoich możliwości. W drodze do celu, jakim jest poznanie i korzystanie z symboli piktogramów, nie można przyspieszać opuszczając któryś element utrwalania symboli. Nie można też okazywać zniecierpliwienia z powodu błędów i zbyt wolnego tępa nauki. Dziecko potrzebuje naszego wsparcia życzliwości i uznania, a przy tym motywacji, która będzie motorem jego działania. 

Na początku wprowadzania piktogramów., należy zastosować te symbole, których wskazanie pozwoli dziecku na uzyskanie natychmiastowej korzyści. Mogą to być symbole jedzenia, picia, czy symbolizujące chęć wykonania atrakcyjnej czynności.

Środowisko dziecka należy tak zorganizować, żeby odczuło ono potrzebę, a nawet konieczność porozumiewania się ze światem. Wyzwolenie samodzielności w działaniu i porozumiewaniu się wszelkimi dostępnymi środkami, to pierwszy etap pracy w nauczaniu dziecka alternatywnych sposobów komunikowania się.

Jeżeli dziecko nie podejmie spontanicznie prób porozumienia się z otoczeniem, można spróbować je sprowokować. Może to być stworzenie sytuacji:

  • jedzenia lub picia czegoś i nie proponowania tego dziecku,
  • uruchamianiu mechanicznej zabawki i wręczania jej dziecku dopiero wtedy, gdy mechanizm    przestaje działać,
  • przerwanie znanej i lubianej przez dziecko zabawy ruchowej i oczekiwanie na jego reakcje.

Wyrażenie „tak” i „nie”

Wydaje się, iż najprostszą formą nawiązania komunikacji jest umiejętność wyrażania „tak” lub „nie”. Sposób wyrażania może przyjmować różne formy, takie jak ruch głową, ręką, ruch oczami. Najistotniejsze jest, aby dziecko było świadome swej sprawności wyrażania aprobaty i dezaprobaty, aby wiedziało, iż po wyniku nadania informacji uzyska odpowiedź.

Wprowadzając symbole piktogramów „tak”, „nie” należy formułować pytanie skierowane do dziecka w sposób jasny, prosty, by mogło ono wyrazić odpowiedź jednym symbolem – „tak” lub „nie”. Można je zapytać czy chce herbatę?. Odpowiedź jest prosta „tak” lub „nie” – dziecko wyrazi to w sposób charakterystyczny dla siebie, a z czasem nauczy się odróżniać korzystać z symboli piktogram „tak”, „nie”.

Nie należy jednak formułować pytań typu: „czy chcesz bułkę, czy jabłko”, gdyż odpowiedź wymaga użycia innych symboli niż piktogram „tak”, „nie”.

Kształtowanie pojęcia „ja”

Dziecko, u którego obserwujemy zaburzenia w rozwoju psychofizycznym, narażone jest na wystąpienie problemów także w rozwoju jego osobowości. Dojrzewanie obrazu świata, obrazu siebie, w tym także pojęcia „ja”, zależy od warunków środowiska, w którym żyje.

Dziecko doświadczając sytuacji, w których jest sprawcą działania, ma szanse stworzenia wyobrażenia własnej osoby i oddzielenia jej od świata zewnętrznego. Jest to początek kształtowania się funkcji symbolicznej – Ja.

Tworząc program wspomagania rozwoju porozumiewania się należy uwzględnić sytuację, w których dziecko będzie mogło doświadczyć siebie jako – Ja. Będą to w szkole momenty kiedy np. nauczyciel patrząc na dziecko trzymające piłkę zapyta „ kto ma piłkę ?” dziecko będzie mogło wskazać na siebie „Ja”. Również używanie zdjęć podczas rytualnych zajęć porannych sprzyja rozwijaniu i kształtowaniu się pojęcia „ja”. Podobnie oznaczanie własnych przedmiotów zdjęciem lub symbolem – Ja, moje.

Budowanie słownika dziecka

Sposób i wprowadzanie słownictwa zależą w dużej mierze od kompetencji językowych dziecka oraz zasobów jego słownictwa biernego.Nauka posługiwania się piktogramami będzie przebiegać równolegle z nauką rozumienia języka: nazw rzeczy, miejsc, czynności.

Budowanie słownika, a wiec zasobu pojęć, które dziecko zna i którymi posługuje się, porozumiewając się z innymi, rozpoczynamy od prostych symboli konkretnych przedmiotów. Liczbę symboli wprowadzonych podczas jednych zajęć uzależniamy od możliwości ucznia. Częstotliwość wprowadzania nowych symboli będzie zależała o szybkości, z jaką dziecko przyswaja nowy materiał. Zdarza się że dzieci upośledzone w stopniu znacznym i głębokim są w stanie przyswoić tylko kilka czy kilkanaście znaków piktogramów w całym procesie nauczania komunikacji alternatywnej.

Wprowadzane początkowo symbole powinny oznaczać rzeczy z najbliższego otoczenia, rzeczy codziennego użytku lub szczególnie ważne dla dziecka. Takie po które zechce się upomnieć używając ulubionego symbolu, np. ulubiona rzecz, jedzenie, ubranie, sprzęty, zabawki.

Wprowadzając nowy symbol należy zorganizować zajęcia tak, by uczeń mógł poznać oznaczany przedmiot używając wszystkich zmysłów. Utrwalanie znajomości symboli powinno opierać się na funkcjonalności, czyli możliwości używania ich w razie potrzeby. Dlatego cały czas nauki musi być rozmową, a każde wskazanie symbolu musi być interpretowane jako głos w dialogu: pytanie, stwierdzenie lub odpowiedź.

Planując przebieg zajęć można posłużyć się poniższym modelem.

Po zapoznaniu dziecka z symbolami przedmiotów przechodzimy do rozwijania słownika dziecka wprowadzając nazwy osób. Dziecko może uczyć się najpierw rozpoznawania osoby na zdjęciu. W dalszej kolejności zapoznamy dziecko z symbolami czynności i tu najlepiej, by dziecko w procesie poznawania symboli mogło siebie doświadczyć. Kolejnymi częściami mowy będą przymiotniki określające cechy przedmiotów, zjawisk, a także uczucia i stany. Wzbogacanie słownika o określenia czasu, przyimki, liczebniki, to późniejszy etap wymagający odpowiednich możliwości poznawczych.

Budowanie wyrażeń i zdań

Nieliczne spośród dzieci upośledzonych w stopniu głębokim są w stanie osiągnąć ten etap. Należy jednak wyjaśnić, iż poprzez budowanie zdania należy rozumieć informację ułożoną z dwóch piktogramów np. „chcę” „jabłko”.

Rozwijaniu umiejętności budowania zdań o poprawnej składni może sprzyjać dobrze zbudowany osobisty słownik do porozumiewania się, w którym poszczególne części mowy będą np. oznaczone różnymi kolorami.

Pamiętać należy jednak, że nie o poprawności w budowaniu zdań tu chodzi, ale o umiejętność porozumiewania się z otoczeniem.

Sposoby wprowadzania i utrwalania piktogramów

Zapoznanie dziecka z symbolami może odbywać się poprzez wykonywanie następujących ćwiczeń:

  • dopasowywanie – polega na łączeniu symbolu piktogram z konkretem,
  • łączenie dwóch takich samych piktogramów (nauczyciel kładzie przed dzieckiem jeden piktogram, prosi by dziecko dołożyło leżący z boku taki sam piktogram),
  • łączenie dwóch jednakowych piktogramów, ale o różnych rozmiarach (piktogram duży i piktogram mały),
  • wybieranie, spośród dwóch, trzech i większej ilości piktogramów, konkretnego wymienionego przez nauczyciela piktogramu,
  • ćwiczenie zrozumienia znaczeń poprzez tworzenie prostych dobieranek kojarzeniowych (np. dobieranie przedmiotów pasujących do siebie według funkcji klucz i drzwi, szczotka i pasta do zębów; segregacje przedmiotów według grup i klas, np. ubrania: spodnie, bluza, skarpety, sprzęt gospodarstwa domowego: kubek, garnek, kuchenka,
  • prowadzenie rozmowy z dzieckiem na określony temat i wybieranie spośród wielu konkretnych piktogramów.
Strona 3 z 4